TAŞIMACININ SORUMLULUĞUNU ÜSTLENDİĞİ UNSURLAR & SORUMSUZLUK HALLERİ

Taşıyıcının Sorumluluğu Üstlendiği UnsurlarTaşıyıcının Üstlendiği Unsurlar

Taşımacılıkta hemen her tazminat zarar, kayıp, gecikme olayı ile ilgili iki kavramla karşılaşılmaktadır: KUSUR ve SORUMLULUK.

Kusur olmadan (doğal afetler vs. gibi harici etkenler hariç) ıslanma, yangın, kaza olmayacaktır. Kusur yoksa sorumluluk olmayacaktır. Bu iki önemli kavramı HANGİ UNSURLARIN oluşturabileceğine değinmek gerekmektedir.

Hukuk kusurun varlığını kabul ederken, kusura neden olan unsurun belirlemesini de yapacaktır. Yapılacak tespitler incelemeler sonucunda Örneğin ; ” Islanma TENTENİN YIRTIK OLMASINDAN, KUSURLU OLMASINDAN meydana gelmiştir” selefinde bir tespitte bulunacaktır. VEYA ” Trafik kazası sürücünün alkollü olmasından, yani sürücü kusurundan meydana gelmiştir” şeklinde bir hüküm belirtecektir.

İşte bu noktadan itibaren Nakliyecinin yasal sorumlulukları -sigortası -tazminat ödeyip ödemeyeceği gibi aşamalar ortaya gelecektir. Nakliyecilerin kusur ve sorumluluğunu üstlendiği iki unsur vardır. İnsan, yani ÇALIŞAN ve EKİPMAN.

CMR sigortacıları gibi nakliyecinin sorumluluklarını teminat altına alan sigortacılar işte bu iki unsurun yetersizliği, kusuru, kastı, ihmali sonucunda ortaya çıkacak zararları ödemek için niyetlerini, poliçelerini ortaya koymuşlardır. Sigortaya DİREKT ETKİSİ yönünden bu iki unsuru kavramak önemlidir.

İNSAN’dan kasıt, nakliyecinin çalışanlarıdır. Şirket sahibinden, müdürlere, sürücüden ofis çalışanlarına, sekreterden tamir servisi çalışanlarına kadar geçici veya sürekli hizmetinden faydalanılan herkes NAKLİYECİNİN ÇALIŞANLARI sıfatına sahiptir.

EKİPMAN’dan kasıt taşımada kutlanılan taşıt aracı, taşıt aracı donanımları (elektrik tertibatı, fren, tente vs) depolar, Forklift kiralık depolar, istif elemanları vb.leridir. Nakliyeci bu iki unsurun etkisi ile meydana gelecek zarardan mesuldür.

Taşımacının sürekli olarak kusur ve sorumluluklarından bahsedilen hukuk düzeninde, taşımacının sorumlu tutulmayacağı haller de konu edilmiştir. Taşımacının sorumlu tutulmayacağı halleri birkaç esasta toplayabiliriz.

1) Gönderen alıcı, talep sahibinin sebep olduğu olaylar.

2) Önlenmesine imkan olmayan haller.

3) Malın kendi kusurları.

Bir çok fırsatta değindiğimiz üzere eğer herhangi bir olayda -zarar nakliyecinin kusuru – sorumluluğu sonucu meydana gelmemişse kendisi bir tazminat ödemeyeceği gibi sorumluluk sigortacıları da_tazminat ödemeyecektir. Bu nedenle taşımacının meydana gelen olaydan sorumlu olup olmadığının tespiti önemlidir.

Eğer gönderici, alıcı, talep sahibi ve/veya bu tarafların adına eğer hasar kayıp, gecikme veya herhangi bir zarara sebebiyet verecek bir davranışta bulunuyor veya bir tasarruf kullanıyorsa ortaya çıkacak zarardan taşımacının kusuru olmadığından, sorumluluğu da olmayacaktır. Örnek olarak; Yanlış yükleme, istif bunlardan biridir.

Bu gibi bir durumda taşımacının sorumluluk sigortacıları da tazminat ödemekten muaf olacaktır. Ancak sigortacı sigortalısının çıkarlarını – ortak çıkarları da göz önüne alarak meydana gelen olaydaki kusursuzluk halinin ispatı için gerekli tespitleri, savunmaları yapmalıdır.

Önlenmesine imkan olmayan hal net bir şekilde anlaşılacağı özere taşımacının bütün makul ve kabul edilebilir düzeydeki tedbirlerine rağmen malların hasarlanması, gecikmesi veya kaybını ifade eder. Doğal afetler bunlara örnektir. Nakliyecinin sorumluluğunun olmayacağı böyle bir durumda sorumluluk sigortacısının da sorumluluğu olmayacaktır.

Eğer sel basması sonucu bir aracın içinde bulunan mal tamamen hasarlanmış ise prensip itibariyle taşımacının kusuru ve sorumluluğu sorgulanamaz. Malın kendi kusurlarından kasıt ise herhangi bir malın kendi özelliğinden meydana gelen hasarlanmaları tarif eder. Böceklenme, bozulma, aşınma bunlara örnektir. Bu gibi durumlarda da sorumluluk sigortacılarının tazminat ödeme gibi bir sorumluluğu olmayacaktır.

Yazı hakkında yorum yazabilirsiniz