TAKOGRAF CİHAZI 

Takograf hangi araçlarda zorunludur?

Takagraf Cihazı: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 99 uncu maddesine istinaden “Otobüs, Kamyon ve Çekici” lerde takograf cihazının bulundurulması ve istenildiğinde yetkililere takograf kayıtlarının sunulması yasal olarak zorunludur.

Takograf Cihazı İle Sürücü Çalışma Belgesi Bulundurma Zorunluluğu

Takograf cihazı ile sürücü çalışma belgelerinin hangi cins taşıtlarda bulundurulacağına ve kullanılacağına dair esaslar aşağıda gösterilmiştir.

a)Takograf cihazları

1) Takograf nedir? nitelikleri, fonksiyonları ve teknik özellikleri İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanacak teknik şartnameye uygun, mekanik, elektronik veya elektro mekanik olarak imal veya ithal edilir.

2) Takograf cihazlarının, şehirlerarası yük veya yolcu nakliyatı yapan otobüs, kamyon ve çekicilerde kullanılır durumda bulundurulması ve kullanılması zorunludur.

3) Takograf cihazı takılan her taşıtın işleten ve sürücüsü, takıldığı tarihten itibaren bu cihazları kullanılır durumda bulundurmak zorundadır.

4) Şehiriçi ve belediye mücavir alanı içerisinde yolcu ve yük nakliyatı yapan otobüs, kamyon ve çekici türündeki taşıtlarda takograf cihazı bulundurma mecburiyeti aranmaz.

5) 1984 ve daha önceki yıllarda üretilen araçlarda takograf cihazı bulundurma ve kullanma mecburiyeti aranmaz. Ancak, bu araçların şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığında kullanılması halinde, takograf cihazının yerine sürücü çalışma belgesinin bulundurulması ve kullanılması zorunludur.

6) Takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan araçlardan, resmi taşıt olarak tescil edilmiş ve edilecek olanlarda takograf cihazı bulundurma ve kullanma zorunluluğu aranmaz.

b) Sürücü çalışma belgesi

Sürücü çalışma belgesi, ciltli, cebe sığacak büyüklükte ve 1 yıllık araç kullanma sürelerinin işlenebileceği hacimde olacak şekilde Maliye Bakanlığınca bastırılır. Bu belgelerin dağıtımı Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından gerçekleştirilir.

Sürücü çalışma belgeleri, isteklinin esnaf siciline veya ilgili esnaf kuruluşuna kayıtlı olduğunu ispat etmesi şartıyla, ikametgahının veya işyerinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşunca verilir. Bu belgelerin zayi edilmesi halinde aynı yolla yenisi düzenlenir.

Ticari amaçla şehiriçi ve belediye mücavir alanı içerisinde yük ve yolcu nakliyatı yapan araç sürücülerinden, sürücü çalışma belgesi aranmaz.

c) Hız sınırlayıcı cihaz

N3 sınıfı kamyon ve çekiciler ile azami ağırlığı 10 tonu geçen M3 sınıfı otobüslerde hız sınırlayıcı cihaz bulundurulması ve kullanılması zorunludur. Bu Yönetmelik hükmü aşağıda belirtilen motorlu araçları kapsamaz.

1) Kamu düzeninden sorumlu emniyet-jandarma teşkilatı, silahlı kuvvetler, sivil savunma, yangın ve diğer acil servis hizmetlerinde kullanılan motorlu araçlar,

2) Yapısı itibariyle 100 km/s’ten fazla hız yapamayan M3 sınıfı otobüsler ile 85 km/s’i aşmayan N3 sınıfı araçlar,

3) Karayolunda bilimsel amaçlı deney yapmak üzere kullanılan motorlu araçlar,

4) Şehir içinde sadece kamu hizmetinde kullanılan motorlu araçlar,

Hız sınırlayıcı cihazların durum ve nitelikleri Yönetmelik ekinde yer alan 1 Sayılı Cetvelde gösterilmiştir. Bu madde kapsamındaki araçlara takılacak hız sınırlayıcı cihazların hangi modeldeki araçları kapsayacağı konusu ile uygulamaya hangi tarihten itibaren başlanacağı hususu İçişleri Bakanlığınca belirlenir.

Takograf Kullanımında Kimin Ne Sorumluluğu Var?
👤 Sürücünün Sorumlulukları

Sürücü, işin en başında kendi çalışma faaliyetlerinin doğru kaydedilmesinden sorumludur. Bu sadece kurallara uymak değil, aynı zamanda kendi haklarını da korumak anlamına gelir. Peki sürücü ne yapmak zorunda?

• Aracı kullanmadan önce kendi geçerli sürücü kartını takmalı.
• Sürüş, diğer iş, hazır bulunma, mola ve dinlenme gibi durumları cihazda doğru seçmeli.
• Başkasına ait sürücü kartını kesinlikle kullanmamalı.
• Kendi kartını başka bir sürücüye vermemeli.
• Takograf cihazına veya kayıtlarına müdahale etmemeli.
• Cihazda bir arıza fark ederse, bunu gecikmeden işletmeciye bildirmeli.
• Çalışma ve dinlenme sürelerine harfiyen uymalı.

Ayrıca, kartını kullanmamak, geçersiz bir kartla çalışmak veya başka bir sürücünün kartıyla araç kullanmak, ayrıca cezai yaptırım gerektiren ihlallerdir. Bu noktada “ben bilmiyordum” demek kimseyi kurtarmaz.

🏢 İşletmecinin Sorumlulukları

İşletmeci ise işin görünmeyen ama en kritik tarafındadır. Araçların ve kayıt sistemlerinin mevzuata uygun olmasını sağlamak onun sorumluluğundadır. İşletmecinin başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• Zorunlu araçlarda sayısal takograf bulunmasını sağlamak.
• Cihazın çalışır durumda ve muayenesinin geçerli olduğunu kontrol etmek.
• Geçerli sürücü kartı olmayan bir sürücüyü sefere göndermemek.
• Takograf verilerini düzenli aralıklarla indirip arşivlemek.
• Verileri, belirlenen süre içinde kart verme otoritesine göndermek.
• Sürücülerin çalışma ve dinlenme sürelerini yakından takip etmek.
• Sürücüleri ihlale zorlayan sefer veya teslimat programları hazırlamamak.

Ayrıca yetki belgesi sahipleri, teknik şartlara uymayan bir taşıtı sefere göndermemek ve güzergâhın uzunluğuna göre yeterli sayıda sürücü görevlendirmekle de yükümlüdür. Unutmayın, bu sorumluluklar sadece kağıt üzerinde değil, sahada da hayata geçirilmek zorunda.

Takograf Kayıtlarının Saklanma Süreleri

Taşıtlara ait olan takoğraf kayıtlarını, kayıt tarihi itibari ile bir ay süreyle araçlarda, beş yıl süreyle de işyerlerinde, işyeri yoksa araçlarında saklamaları gerekmektedir.

Takograf muafiyeti: Kamyon, otobüs ve çekiciler dışında kalan ve şehir içinde taşımacılık yapanlara takograf muafiyeti bulunmaktadır.

Takograf Muayenesi Kaç Yılda Bir Yapılır?

Takograf cihazlarının periyodik muayenesi, istisnai durumlar dışında iki yılda bir yapılır. Araç sahibi veya işletmeci, son muayene tarihini ve cihaz üzerindeki damga bilgilerini takip etmelidir.

Araç plakası, lastik çevresi veya cihazın ölçümünü etkileyen teknik özelliklerde değişiklik yapılması; cihazın arızalanması, mühürlerin bozulması ya da kayıt doğruluğundan şüphe edilmesi gibi durumlarda normal muayene süresi beklenmeden yetkili servise başvurulmalıdır.

Uyuşturucu ve Alkollü İçkilerin Etkisiyle Araç Sürme Yasağı