Dış Ticaret ve Sözleşme 

Dış Ticaret ve Sözleşme  61

Dış Ticaret ve Sözleşme

Dış Ticaret ve Sözleşmeler Nelerdir?

Dış ticaret işlemlerinde ters yönlü iki akım mevcut bulunmaktadır. Örneğin : İhracat işleminde satıcı, mal veya hizmeti sözleşme şartlarına uygun olarak alıcıya sunarken, alıcı da mal veya hizmetin bedelini satıcıya ödemektedir. Dış ticari ilişkilerin ilk aşamasında satıcı ile alıcı aralarında görüşerek belli bir malın (veya hizmetin) alışverişinin yapılması hususunda niyetlerini ortaya koymaktadırlar.

Her iki taraf arasında bir anlaşmaya ulaşıldığında yapılan bir sözleşme ile; satıcının sözleşme konusu malı hazırlayıp sevk etmesi ve karşılığında ödemenin ne şekilde yapılacağı, rizikoların karşılıklı olarak nasıl paylaşılacağı, ortaya çıkması muhtemel bir uyuşmazlığın çözümlenmesinde izlenecek usul ve esasların belirlenmesi hususlarının kararlaştırılması zorunludur.

Denizaşırı satışların ortaya çıktığı devirlerde, milli hukuk düzeyinde bu kabil satışları düzenleyen özel hükümler bulunmadığından, özellikle malların denizyolu ile taşınmasını ve ayrıca sigortalanmasını isteyen alıcı, satış sözleşmesine bu hususların dahil edilmesini satıcıdan talep ederdi. Bu durum, tarafların satışa ilişkin ve aralarındaki hukuki ilişkiye uygulanmasını istedikleri bir çok hususun (örneğin: masrafların paylaşımı, mallara ve taşımaya ait belgelerin tanzimi, sigorta, vb.) satış sözleşmesi kapsamına alınmasını zorunlu kılmıştır.

Bunlar, her bir parti mal veya satış ilişkisi için ve her bir tarafın istemlerine göre düzenlenen “bireysel (tekil) sözleşmeler”dir. Bu tür sözleşmeler, tarafların uygun ve karşılıklı irade açıklamalarıyla icap (veya icaba davet) ve kabul (veya karşı icap aşamalarından geçerek düzenlenir (BK,1). Günümüzde de taraflar ihtiyaçlarına göre şekillendirdikleri “bireysel sözleşmeleri” kullanmaya veya muhtelif milli veya uluslararası kuruluşlarca düzenlenen “tip sözleşmeler”e aralarındaki ilişkinin özelliklerine göre farklılıklar içeren hükümler ekleyerek “bireysel sözleşmeler” yapmaya devam etmektedirler.

Böylece, alıcı ve satıcılar, önceden hazırlanan tipik kayıtlara (örneğin: teslim ve ödeme şekilleri, yükleme, standart ve kalite kontrolü, uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim şartı, mülkiyeti muhafaza kaydı, sözleşmeden caymaya, sorumluluğun sınırlandırılmasına, vb.), “genel işlem şartları”, bu tür sözleşmelere de “tip veya formüler sözleşme” adı verilmektedir.

Bu sözleşmelerde, tarafların karşılıklı pazarlıklarına ve uzun görüşmelerine yer olmayıp, tarafların “miktar, fiyat, teslim yeri ve zamanı” konularında anlaşmaları yeterlidir. Çünkü, diğer hususlar ayrıntılı olarak “genel işlem şartları” ile düzenlenmiş bulunmaktadır. Türk hukukunda tip sözleşmeler ve genel işlem şartları, halihazırda, yasal olarak düzenlenmiş değildir. Ülkemizde uygulamada, özellikle dış satımlarda, satım konusu muhtelif mallara, malların özellikleri de alınarak hazırlanmış “tip sözleşmeler” yoktur.

Bu itibarla, ülkemiz işadamları özellikle dış satımlarda yabancı alıcı veya satıcı veya komisyoncular tarafından kendilerine ibraz edilen “tip sözleşmeleri” kabullenmekte, bu sözleşmeler ise çoğunlukla tacirlerimize yabancı şartları içermekte ve uyuşmazlık halinde, tacirlerimiz bilmeden ve incelemeden imzaladıkları bu sözleşmelere istinaden çeşitli hukuki yaptırımlar ile karşılaşmaktadırlar.

CMR KONVANSİYONU

İçindekiler → 1.1. AMAÇLARI1.2. COĞRAFİ KAPSAMI1.3. TÜRKİYE’NİN KONVANSİYONA KATILIMI1.4. YAPISI CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu...
Read More

NAVLUN SÖZLEŞMELERİ

Navlun sözleşmeleri “carter” ve “kırkambar” sözleşmeleri olmak üzere ikiye ayrılır. Carter sözleşmeleri bir tür yer tahsis sözleşmesi olup deniz ticaretinin güçlü sermayeye sahip birkaç firma tarafından yapıldığı ve gemi hacimlerinin...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR

İçindekiler → Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı’nın Temelini Oluşturan Uluslararası Anlaşmalar Nelerdir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu...
Read More

AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK)

İçindekiler → Uluslararası Ulaşım Anlaşmaları-Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Nedir?KomitelerBM/AEK Kara Ulaştırma KomitesiBM/AEK Kara Ulaştırma Komisyonu’nun Amaç ve Görevleri1.Karayolu Ulaştırma Altyapısı2. Karayolu Trafik Güvenliği3. Karayolu Taşıtları4. Sınır Geçişlerinin Kolaylaştırılması5. Tehlikeli...
Read More

ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ

İçindekiler → Uluslararası Tır Sözleşmesi Nedir?1. Araç ve Konteynerların Güvenliği:2. Uluslararası Garanti Zinciri:3. TIR Karnesi:4. Gümrük Kontrollerinin Karşılıklı Olarak Tanınması:5. Kontrollü Giriş: Tır Mevzuatı Garanti Sistemi Tır Sisteminin Temel Özellikleri Tır Sistemine Kontrollü Giriş Tır...
Read More

Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) Nedir?

İçindekiler → ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIK BİRLİĞİ INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION (IRU)IRU’nun Yapısı ve Organizasyonu ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIK BİRLİĞİ INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION (IRU) IRU, 23 Mart 1948 tarihinde Cenevre’de kurulmuştur....
Read More

ULUSLARARASI ATA SÖZLEŞMESİ

İçindekiler → Uluslararası Ata Sözleşmesi Nedir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) Nedir?...
Read More

UBAK/CEMT/ECMT ANLAŞMASI

İçindekiler → Ubak Cemt Ecmt Anlaşması Nedir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU)...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATI

İçindekiler → Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı Konuları Nelerdir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU)...
Read More

Fiata Nedir?

İçindekiler → FIATA TAŞIMA İŞLERİ KOMİSYONCULARI DERNEKLERİ ULUSLARARASI FEDERASYONUFlATA’nın temel amaçlan aşağıdaki gibidirOrganizasyonBölgesel ToplantılarBelgelerFIATA Mesleki Eğitim VakfıTürkiye’nin FIATA’da Temsili CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR...
Read More

Ody ve Üdy Eğitim Takvimi

Yazı hakkında yorum yazabilirsiniz