Dış Ticaret ve Sözleşme 

Dış Ticaret ve Sözleşme

Dış Ticaret ve Sözleşmeler Nelerdir?

Dış ticaret işlemlerinde ters yönlü iki akım mevcut bulunmaktadır. Örneğin : İhracat işleminde satıcı, mal veya hizmeti sözleşme şartlarına uygun olarak alıcıya sunarken, alıcı da mal veya hizmetin bedelini satıcıya ödemektedir. Dış ticari ilişkilerin ilk aşamasında satıcı ile alıcı aralarında görüşerek belli bir malın (veya hizmetin) alışverişinin yapılması hususunda niyetlerini ortaya koymaktadırlar.

Her iki taraf arasında bir anlaşmaya ulaşıldığında yapılan bir sözleşme ile; satıcının sözleşme konusu malı hazırlayıp sevk etmesi ve karşılığında ödemenin ne şekilde yapılacağı, rizikoların karşılıklı olarak nasıl paylaşılacağı, ortaya çıkması muhtemel bir uyuşmazlığın çözümlenmesinde izlenecek usul ve esasların belirlenmesi hususlarının kararlaştırılması zorunludur.

Denizaşırı satışların ortaya çıktığı devirlerde, milli hukuk düzeyinde bu kabil satışları düzenleyen özel hükümler bulunmadığından, özellikle malların denizyolu ile taşınmasını ve ayrıca sigortalanmasını isteyen alıcı, satış sözleşmesine bu hususların dahil edilmesini satıcıdan talep ederdi. Bu durum, tarafların satışa ilişkin ve aralarındaki hukuki ilişkiye uygulanmasını istedikleri bir çok hususun (örneğin: masrafların paylaşımı, mallara ve taşımaya ait belgelerin tanzimi, sigorta, vb.) satış sözleşmesi kapsamına alınmasını zorunlu kılmıştır.

Bunlar, her bir parti mal veya satış ilişkisi için ve her bir tarafın istemlerine göre düzenlenen “bireysel (tekil) sözleşmeler”dir. Bu tür sözleşmeler, tarafların uygun ve karşılıklı irade açıklamalarıyla icap (veya icaba davet) ve kabul (veya karşı icap aşamalarından geçerek düzenlenir (BK,1). Günümüzde de taraflar ihtiyaçlarına göre şekillendirdikleri “bireysel sözleşmeleri” kullanmaya veya muhtelif milli veya uluslararası kuruluşlarca düzenlenen “tip sözleşmeler”e aralarındaki ilişkinin özelliklerine göre farklılıklar içeren hükümler ekleyerek “bireysel sözleşmeler” yapmaya devam etmektedirler.

Böylece, alıcı ve satıcılar, önceden hazırlanan tipik kayıtlara (örneğin: teslim ve ödeme şekilleri, yükleme, standart ve kalite kontrolü, uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim şartı, mülkiyeti muhafaza kaydı, sözleşmeden caymaya, sorumluluğun sınırlandırılmasına, vb.), “genel işlem şartları”, bu tür sözleşmelere de “tip veya formüler sözleşme” adı verilmektedir.

Bu sözleşmelerde, tarafların karşılıklı pazarlıklarına ve uzun görüşmelerine yer olmayıp, tarafların “miktar, fiyat, teslim yeri ve zamanı” konularında anlaşmaları yeterlidir. Çünkü, diğer hususlar ayrıntılı olarak “genel işlem şartları” ile düzenlenmiş bulunmaktadır. Türk hukukunda tip sözleşmeler ve genel işlem şartları, halihazırda, yasal olarak düzenlenmiş değildir. Ülkemizde uygulamada, özellikle dış satımlarda, satım konusu muhtelif mallara, malların özellikleri de alınarak hazırlanmış “tip sözleşmeler” yoktur.

Bu itibarla, ülkemiz işadamları özellikle dış satımlarda yabancı alıcı veya satıcı veya komisyoncular tarafından kendilerine ibraz edilen “tip sözleşmeleri” kabullenmekte, bu sözleşmeler ise çoğunlukla tacirlerimize yabancı şartları içermekte ve uyuşmazlık halinde, tacirlerimiz bilmeden ve incelemeden imzaladıkları bu sözleşmelere istinaden çeşitli hukuki yaptırımlar ile karşılaşmaktadırlar.

CMR KONVANSİYONU

1.1. AMAÇLARI CMR Konvansiyonun en önemli amacı, nakliyecinin sorumluluğuna yönelik tek tip bir düzenlemenin oluşturulmasıdır. 1.2. COĞRAFİ KAPSAMI Konvansiyona 2009 yılı itibariyle 56 ülke taraf olmuştur. Bunlar; Arnavutluk, Ermenistan, Avusturya,...
Read More

NAVLUN SÖZLEŞMELERİ

Navlun sözleşmeleri “carter” ve “kırkambar” sözleşmeleri olmak üzere ikiye ayrılır. Carter sözleşmeleri bir tür yer tahsis sözleşmesi olup deniz ticaretinin güçlü sermayeye sahip birkaç firma tarafından yapıldığı ve gemi hacimlerinin...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR

Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı’nın Temelini Oluşturan Uluslararası Anlaşmalar Nelerdir? 1. Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması – AETR 2. Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi – CMR...
Read More

AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK)

Uluslararası Ulaşım Anlaşmaları-Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Nedir? BM/AEK, üye devletler arasında daha fazla ekonomik işbirliği yaratmak amacıyla 1947 yılında kurulmuştur. BM/AEK, Ekonomik ve Sosyal Konseyi’ne bağlı olarak görev yapmaktadır....
Read More

ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ

Uluslararası Tır Sözleşmesi Nedir? Kıta Avrupası ile Ortadoğu ülkeleri arasında yoğun durumda bulunan karayolu taşımacılığı faaliyetlerinin düzenlenmesi uluslararası bir sözleşme yapılması zorunluluğunu ortaya koymuştur. Bu amaçla 15 Ocak 1959 tarihinde...
Read More

Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) Nedir?

ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIK BİRLİĞİ INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION (IRU) IRU, 23 Mart 1948 tarihinde Cenevre’de kurulmuştur. BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi, 16 Şubat 1949 tarihinde Istişari Statü vermiştir. 2 Mart...
Read More

ULUSLARARASI ATA SÖZLEŞMESİ

Uluslararası Ata Sözleşmesi Nedir? Birleşmiş Milletler Gümrük İşbirliği Konseyi tarafından geçici kabulde karşılaşılan güçlükleri gidermek ve yeknesak bir uygulama sağlamak amacıyla hazırlanan “Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karnesi Hakkındaki Gümrük...
Read More

UBAK/CEMT/ECMT ANLAŞMASI

Ubak Cemt Ecmt Anlaşması Nedir? (Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı/Conférence Européenne des Ministres des Transports /European Conference of Ministers of Transport ) UBAK, Fransızca kısaltması CEMT, İngilizce kısaltması da ECMT olan...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATI

Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı Konuları Nelerdir? ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AETR KONVANSİYONU CMR KONVANSİYONU ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ ULUSLARARASI ATA SÖZLEŞMESİ UBAK/CEMT/ECMT ANLAŞMASI ADR KONVANSİYONU ULUSLARARASI ULAŞIM ANLAŞMALARI-BİRLEŞMİŞ MİLLETLER...
Read More

Fiata Nedir?

FIATA TAŞIMA İŞLERİ KOMİSYONCULARI DERNEKLERİ ULUSLARARASI FEDERASYONU FIATA, 31 Mayıs 1926 tarihinde Viyana’da kurulmuştur. Fransızca “Federation Internationale des Associations de Transitaires et Assimiles”, İngilizce “International Federation of Freight Forwarders Associations”...
Read More
Ody ve Üdy Eğitim Takvimi

Yazı hakkında yorum yazabilirsiniz