1975 tarihli uluslararası TIR Sözleşmesi, küresel ticaretin kapılarda tıkanmasını önlemek ve malların güvenle taşınmasını sağlamak için 5 altın ilke üzerine kurulmuştur. Sınır kapılarında işlemlerin saniyeler içinde bitmesini sağlayan, şoförün ve nakliye firmasının uymak zorunda olduğu bu temel ilkeler şunlardır:
TIR Rejimi 5 temel şartı içermektedir. Bunlar TIR gümrük transit sisteminin 5 temel ilkesidir. Bu ilkeler;
- Taşıtların ve Konteynerlerin Uygunluğu: Mallar güvenli taşıt ve konteynerlerde taşınmalıdır.
- Uluslar arası Garanti Sistemi: Seyahat süresince, gümrük vergisi ve vergi riskleri uluslararası geçerliliği olan garanti kapsamında olmalıdır.
- TIR Karnesi: Malların nakli yüklemenin yapıldığı ülkeden itibaren kullanılmaya başlanan, uluslararası geçerliliği olan bir TIR Karnesiyle yapılmalı ve bu belge yükleme boşaltma yapılan ve transit geçilen ülkelerde gümrük kontrol belgesi olarak kullanılmalıdır.
- Gümrük Kontrollerinin Uluslararası Kabulü: Hareket noktasındaki yetkili makamlarca yapılan gümrük kontrolleri ve muayeneleri transit ve varış ülkeleri tarafından da kabul edilmelidir.
- TIR Sistemine Kontrollü Giriş: TIR sistemine giriş için:
TIR Karnesi dağıtımı yapmak için ulusal birliklere,
TIR Karnesi kullanmak için gerçek ve tüzel kişilere,
Ulusal makamlar tarafından yetki verilmelidir. Ulusal Makamlar genellikle akit ülkelerin gümrük idareleridir.
Sorumluluk Hukukunun Temel İlkesi: “Basiretli Tacir”
Az önce hafızaya attığımız 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve CMR sözleşmesi hükümlerine göre; uluslararası taşımacılıkta “Kusursuz Sorumluluk” ilkesi geçerlidir.
Hayati Mevzuat Notu: Bir TIR şoförünün gümrük kapısında işlediği bir suçtan veya yaptığı usulsüzlükten, firmanın (TIR Karnesi hamilinin) haberi olmasa dahi karne hamili doğrudan sorumlu tutulur. Türk Ticaret Kanunu uyarınca her nakliyeci, faaliyetlerinde “basiretli bir iş adamı” gibi hareket etmek ve en yüksek özeni göstermekle mükelleftir.
🚢 Uluslararası lojistik, dış ticaret ve global tedarik zinciri devlerinde üst düzey imza yetkilisi konumuna yükselmek için üdy 3 belgesi uzmanlığına sahip olmalısınız.
