Geçici İthalat Rejimi ve Ata Karnesi İşlemleri

Geçici İthalat Rejimi ve Ata Karnesi İşlemleri Nedir?

Geçici İthalat Rejimi ve Ata Karnesi İşlemleri

Geçici ithalat rejimi: Geçici ithalat rejimi serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygulandığı rejimdir.

Ata Karneleri

ATA kısaltması; Fransızca “Admission Temporairc”, İngilizce “Temporary Admission” kelimelerinin ilk hadlerinin birleştirilmesiyle geçici kabul anlamına gelen bir sözcüktür. Eşyaların gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan, teminat yerine geçen ve beyanname olarak kabul edilen bir belgedir.

Amaç: Bir ülkeye ithalat yapılırken, gerekli gümrük beyannamesinin doldurulması sırasında karşılaşılan güçlüklerin, beyanname yerine kullanılmak üzere ATA Karnesi olarak adlandırılan uluslararası bir gümrük belgesi kullanılmak suretiyle ortadan kaldırılması, eşyanın ithalat vergilerine tabi olmadan geçici ithalini ve eşyanın belirli bir süre içerisinde tekrar ihraç edilmediği takdirde ödenmesi gereken gümrük vergisi ve diğer vergilerin ödenmesini ATA Karnesini düzenleyen kuruluşların üstlenmesi, böylece milletlerarası bir garanti zinciri oluşturulması suretiyle işlemlerin kolaylaştırılmasıdır. ATA Karnesinin Türkiye’de Kefil Kuruluşu TOBB’dir.

Dahil Olduğumuz Sözleşmeler

Ülkemiz; 6/2/1961 tarihinde Brüksel’de düzenlenen Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karneleri Hakkındaki Gümrük Sözleşmesi eklerinden “Sergi ve Fuarlar”, “Mesleki Teçhizat” ve “Ticari Numuneler” sözleşmelerini 14/9/1972 tarihli ve 1619 sayılı Kanun ile kabul etmiş ve 23/11/1974 tarihinden itibaren uygulamaya başlamıştır.

Daha sonra “Bilimsel Malzemenin Geçici İthaline Dair Gümrük Sözleşmesi”, “Deniz Adamları İçin Sosyal Yardım Malzemesine İlişkin Gümrük Sözleşmesi” ve “Pedagoji Malzemesinin Geçici İthaline Dair Gümrük Sözleşmesi” 27/9/1990 tarihli ve 3665,3666 ve 3667 sayılı kanunlarla kabul edilmiş ve 17/8/1991 tarihinden itibaren uygulamaya başlanmıştır.

Rejimin İşleyişi

ATA Karnesi ibrazı suretiyle Türkiye’ye geçici ithali yapılacak eşyaya ilişkin olarak gümrük idarelerince aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır. Geçici ithali talep edilen eşyanın ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler kapsamında getirilebilecek eşya listesinde yer alması ve belirtilen şartları taşıması zorunludur. ATA Karnesi, beyanname yerine geçen bir belge olduğundan, ayrıca geçici giriş beyannamesi düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Karne hamilinden açık tebligat adresinin ve kimlik bilgilerinin bildirilmesi istenir ve ibraz edilmesini müteakip karnenin geçerlilik süresi içerisinde olmak kaydıyla tescili yapılır.

Rejimin Sona Ermesi ve Karne Kaydının Kapatılması

  1. ATA Karnesi ile geçici ithali yapılan eşyanın çıkışının talep edilmesi halinde çıkış gümrük idaresince ATA Karnesinin ilgili bölümlerine meşruhat verilir, mühür ve imza tatbik edildikten sonra çıkış parçası kopartılır ve ATA Karnesi kapsamı eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilir. Ancak, yurtta kalma süresi (uzatılmış süreler dahil) aşılarak yurt dışı edilmek üzere çıkış gümrüğüne getirilen eşya için 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238’inci maddesi uyarınca alınması gereken cezanın tahsil edildiğinin veya ceza tutarının teminata bağlandığının ya da eşyanın CIF kıymeti karşılığı dövizin güvenceye bağlandığının anlaşılması halinde eşyanın yurt dışına çıkarılmasına müsaade edilir.
  2. Mesai bitimine kadar işlem gören ve ilgili serviste toplanan ATA Karneleri çıkış parçaları, tescil defteri ile karşılaştırılarak söz konusu eşyanın geçici giriş işleminin bu gümrük idaresinden yapıldığının anlaşılması halinde, mevcut giriş parçası ile karşılaştırılarak uygunluğunun tespitini müteakip geçici giriş
    kayıtları kapatılır. Eşyanın giriş işleminin başka bir gümrük idaresinden yapılmış olması halinde, ATA Karnesinin çıkış parçası ekleri ile birlikte en geç 15 (onbeş) iş günü içerisinde ilgili giriş gümrüğüne gönderilir. Ayrıca çıkış parçalarının birer fotokopisi işlemi yapan gümrük idaresinde muhafaza edilir.

Süre

1) Sergi ve Fuarlar Sözleşmesi kapsamında yurda geçici ithaline izin verilen eşya için;

  • a) Sözleşmede belirtilen 6 (altı) aylık yurtta kalma süresinden önce sona eren sergi veya fuarın bitimi tarihinden itibaren 1(bir) ay,
  • b) Giriş esnasında birden fazla sergi veya fuarda sergileneceği belli olan eşya için sözleşmedeki 6 (altı) aylık süreyi geçmemek ve sergi veya iki fuar arasındaki sürenin de 1 (ay) aydan fazla olmaması kaydıyla son sergi veya fuarın bitim tarihi esas alınmak suretiyle,
  • c) Geçici depolama yeri veya antrepoda bekleme süresi içinde, başka bir sergi veya fuarda teşhir edilmek üzere yeniden geçici ithal talebinde bulunulan eşya için, geçici giriş kayıtları kapatılan Karnenin geçerlilik süresinin bulunması halinde bu karneyle veya yeni bir ATA Karnesi ile bu fıkranın (a) bendinde belirtildiği şekilde.
  • d) Giriş esnasında belirtilen sergi veya fuarın bitim tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde yeni bir sergi veya fuarda sergilenmek istenilen eşya için; ATA Karnesinin geçerlilik süresinin bulunması halinde ve yeni bir taahhütname alınarak bu fıkranın a bendinde belirtildiği şekilde; karnenin geçerlilik süresinin sona ermiş olması halinde, yeni bir ATA Kamesi ibraz edilmek suretiyle bu Tebliğin 8 inci maddesi uyarınca işlem yapılarak bu fıkranın (a) bendinde belirtildiği şekilde,
  1. Mesleki Teçhizat Sözleşmesi kapsamında yurda geçici ithaline izin verilen eşya için, 6 (altı) ayı geçmemek üzere,
  2. Ticari Numuneler Sözleşmesi kapsamında yurda geçici ithaline izin verilen eşya için, 6 (altı) ayı geçmemek üzere,
  3. Bilimsel Malzemenin Geçici İthaline Dair Gümrük Sözleşmesi uyarınca geçici ithaline izin verilen eşya için, 6 (altı) ayı geçmemek üzere,
  4. Deniz Adamları İçin Sosyal Yardım Malzemesine ilişkin Gümrük Sözleşmesi uyarınca geçici ithaline izin verilen eşya için, 6 (altı) ayı geçmemek üzere,
  5. Pedagoji Malzemesinin Geçici İthaline Dair Gümrük Sözleşmesi uyarınca geçici ithaline izin verilen eşya için, 6 (altı) ayı geçmemek üzere süre verilir.

Süre Değişimi

Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karneleri Hakkındaki Gümrük Sözleşmesi ekleri uyarınca düzenlenen ATA Karneleri kapsamında yurda geçici ithali yapılan eşyanın, geçici girişi sırasında tespit edilen yurtta kalma süresinden daha uzun bir süre yurtta kalmasını zorunlu kılan zorlayıcı bir sebep veya beklenmeyen hal mevcut ise, eşyanın geçici ithali sırasında belirlenen yurtta kalma süresi içerisinde bu hususu kanıtlayan belge de eklenmek suretiyle bir dilekçe ile giriş işleminin yapıldığı gümrük idaresine müracaat edilerek karnenin geçerlilik süresini geçmemek üzere süre uzatımı talebinde bulunulması gerekir. Söz konusu süre uzatımı talebi Başmüdürlük tarafından 15 (onbeş) gün içerisinde incelenerek, sonuçlandırılır. Süre uzatımı yapılması halinde yeni süreye ilişkin düzenlenecek taahhütname karne hamilinden alınır.

Rejim Şartları

Rejim şartlarına uygunluğun takibi için, giriş gümrük idaresi tarafından her ayın ilk iş günü cari hesap defterinin kontrolü yapılarak, yurtta kalma süresi sona eren ancak, yurtta katma süresi tamamlandıktan 20 (yirmi) gün geçtiği halde çıkış parçası gelmemiş olan karne kapsamı eşya için ithalat vergileri ve ödenmesi gereken sair vergilerin tahsili için aşağıdaki işlemler yapılır.

Rejim Şartlarının ihlali ve Ceza Uygulaması

Giriş gümrük idareleri tarafından ATA Karnesi kapsamı eşyanın geçici ithali esnasında alınan taahhütnamede belirtilen süre içerisinde, süre uzatımı talebinde bulunulup bulunulmadığı veya yeniden ihraç edilip edilmediği ya da gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulup tutulmadığı araştırılır. Yapılan araştırma neticesinde taahhütnamede belirtilen şartların yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır:

ATA Karnesi ile yurda geçici olarak ithal edilmesine karşın kanuni yurtta kalma süresi içinde yurt dışı edilmediği veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmadığı anlaşılan eşya için, kefil kuruluşa, tebligatların karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde yapılması gerekir. İlgili gümrük idaresince, gümrük vergileri ile bu tutarın % 10 fazlası hesaplanarak karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde kefil kuruluşa (Türkiye Ticaret Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği) yapılan tebligatta, eşyanın kanuni yurtta kalma süresi içerisinde tekrar ihraç edildiğine veya ATA Karnesinin usulüne uygun olarak diğer bir surette mükellefiyetten ibra olunduğuna dair delil vermek hususunda talep tarihinden itibaren 6 (attı) aylık süre tanır.

Bu deliller talep tarihinden itibaren tanınan 6 (altı) aylık süre içinde verilmezse, teminat veren kurum, ithalat vergilerini süresinin bitiminden itibaren en geç 7 (yedi) gün içinde tebligatta bulunan gümrük idaresine derhal öder ya da teminat olarak yatırır. İthalat vergilerinin teminata bağlandığı veya ödendiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içinde delil verilmesi hainde teminat olarak yatırılan veya ödenen tutar iade edilir. Gümrük idaresi, kefil kurutuşa tanınan süre içinde ödenmeyen Gümrük Vergileri ile % 10 fazlasını sürelerin bitim tarihinden itibaren (8 ay + 7 gün) en geç 7 (yedi) gün içinde kefil kuruluştan (Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği), Gümrük Kanunu’nun 207/a ve 238 inci maddeleri uyarınca Gümrük Vergilerinin 2 (iki) kat para cezası tutarı ile faizi ise, karne hamilinden tahsil etmek üzere gerekli işlemleri yapar.

Çıkış Sayılan Haller

ATA Karnesi ile “Geçici ithalat Rejimi” uyarınca yurda geçici ithali yapılan eşyanın karnenin geçerlilik süresi içerisinde yurt dışı edilmesi esastır. Ancak, eşyanın yurt dışı edilmesinden vazgeçilerek, kafi ithalinin yapılması veya çıkış hükmünde geçici depolama yeri veya antrepoya konulması ya da Hazine’ye herhangi bir külfet getirmeksizin resmi makamların nezareti altında imha edilmesi çıkış hükmündedir.