Dış Ticaret Mevzuatı Ve Teslim Şekilleri, Mal Bedeli Ve Taşıma

2.629

Gümrük Mevzuatında Mal Bedeli ve Taşıma Maliyetlerinin İlişkisi

Mal Bedeli ve Taşıma Nedir?

Teslim Şeklinin Özellikleri: Bu teslim şeklinde satıcı tüm masraf ve riskleri üstlenerek malları yükleneceği limana kadar getirir. Gümrük işlemlerini yaptırır ve navlun ücretini ödeyerek yüklemeyi gerçekleştirir. Bu andan itibaren navlun dışındaki malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir.

Satıcının Sorumluluğu: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malı hazırlar. Alıcının ülkesinde kullanacağı lüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar. Taşıma acentesi ile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder. Mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra navlun dışında meydana gelen tüm masraf ve riskler alıcıya aittir. Satıcı yüklemenin gerçekleştiğini ve muhtemel varış tarihini alıcıya bildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve gerekli diğer belgeleri alıcıya gönderir.

Alıcının Sorumluluğu: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. İthalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük vergilerini öder. Malları varış limanında boşaltma masraflarını ve liman ücretlerini de ödemek suretiyle gecikmeksizin malını boşaltır. Taşıma süresince malla ilgili olarak yapılmış olan navlun dışındaki bütün masrafları ödemek zorundadır.

⚓ FOB Bedel (Mal Bedeli) ile CIF Bedel (Gümrük Matrahı) Ayrımı

Dış ticarette mal bedeli ve taşıma ücretlerinin nasıl birleştiğini anlamak için gümrük idarelerinin kullandığı şu iki temel formülü bilmek şarttır:

Malın Yalın Bedeli (FOB / EXW Değeri)

İthal edilen eşyanın satıcıya ödenen, uluslararası nakliye ve sigorta masraflarının henüz dahil edilmediği fatura değeridir. Örneğin, malın ihracatçının limanında gemiye yüklendiği ana kadar olan tüm masrafları kapsayan değere FOB (Free on Board) bedel denir. Bu değer, gümrük için tek başına vergilendirme matrahı olamaz.

Taşıma ve Sigortanın Eklenmesi (CIF Değeri)

Gümrük memurlarının vergiyi hesaplarken baz aldığı asıl değer CIF (Cost, Insurance, Freight) bedeldir. CIF bedel; mal bedeline, uluslararası taşıma ücretinin (navlun) ve taşıma sigortasının eklenmesiyle elde edilir. Türkiye Gümrük Bölgesine giren her malın gümrük vergisi, bu üç kalemin toplamından oluşan CIF değer üzerinden hesaplanır.

📋 SSS: Mal Bedeli, Navlun ve Gümrük Matrahı Kuralları

Maliyet Kalemi / Durum	Gümrük Mevzuatına Göre Matraha Dahil Edilme Kuralı
Uluslararası Taşıma (Navlun)	Dahil Edilir. Malın Türkiye gümrük kapısına gelene kadar olan tüm dış nakliye ücreti gümrük kıymetine eklenir.
Uluslararası Sigorta	Dahil Edilir. Yolda doğabilecek risklere karşı yapılan nakliyat sigortası primi gümrük matrahına eklenmek zorundadır.
Yurtiçi Taşıma Giderleri	Dahil Edilmez. Mal gümrük kapısından girdikten sonra, iç gümrükten alıcının fabrikasına kadar yapılan yurt içi nakliye masrafları gümrük vergisinin matrahına girmez.
Yükleme ve Boşaltma Masrafları	Malın Türkiye sınırına giriş anına kadar olan tüm elleçleme, yükleme ve liman masrafları matraha eklenir; sınırdan sonraki boşaltmalar hariç tutulur.