Sözleşmenin Türleri

Sözleşmenin Türleri 61

Sözleşmenin Türleri

Sözleşme Türleri Nelerdir?

Şekil, çeşitli kıstaslara göre ayrıma tabi tutulmaktadır. Nitekim, doktrinde, “kaynaklarına göre (kanuni / iradi şekil)” ve “gayelerine göre (geçerlilik / ispat şekli)” gibi ayrımlara rastlanmaktadır.

1- Kaynaklarına göre sözleşme türleri

Kaynaklarına göre sözleşmeleri iki ayrı grupta incelemek mümkündür.

a) Kanuni şekil

Kanuni şekil, kanunun öngördüğü şekildir. Bir başka ifadeyle, bir sözleşmenin meydana gelebilmesi için tarafların iradelerini açıklama biçiminin bizzat kanun tarafından tespit ve tayin edilmiş olmasıdır.

b) İradi şekil

Kanunun şekle tabi kılmadığı bir sözleşmeyi tarafların kendi istek ve iradeleriyle bir şekle tabi kılmalarıdır. Borçlar Kanunumuz, taraflara aslında şekle tabi olmayan bir sözleşmeyi aralarında kararlaştıracakları bir şekilde yapma olanağı tanımış, dolayısıyla tarafların kararlaştıkları şekle bir “geçerlilik şekli” niteliği vermiştir. (BK,16)

2- Gayelerine göre sözleşme türleri

Gayelerine göre sözleşmeleri de iki ayrı grupta incelemek mümkündür.

a) Geçerlilik şekli

Geçerlilik şekli; bir sözleşmenin geçerli surette meydana gelebilmesi için uyulması gereken şekildir. Bir diğer ifadeyle, eğer bir sözleşme belirtilen şekilde yapılmadıkça geçerli olarak doğmayacak ise, bu şekil bir “geçerlilik şekli”dir.

Borçlar Kanunumuz, kural olarak sözleşmelerin “şekilsizce” meydana gelebilmeleri esasını kabul etmiş ve bunu “sözleşmenin sıhhati, kanunda sarahat olmadıkça hiçbir şekle tabi değildir” demek suretiyle belirtilmiştir (BK,11-I).

Sözkonusu Kanun’un istisnai olarak öngördüğü şekil ise, bir geçerlilik şeklidir. Kanun’un emrettiği şeklin (kanuni şekil) yanında, bizzat tarafların kararlaştırdığı şeklin (iradi şekil)’de bir “geçerlilik şekli” olduğu Borçlar Kanunu’nda belirtilmiş bulunmaktadır (BK,16-I).

b) İspat şekli

İspat şekli, bir sözleşmenin varlığının ispatı için öngörülen şekildir. Başka bir deyişle, eğer bir sözleşmenin mevcudiyeti ancak belli bir şekilde ispat edilebilecek ise, bu şekil bir “ispat şekli”dir.

Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 288 inci maddesi böyle bir ispat şeklini ihtiva etmektedir. Bu madde (1996 yılında tadil edilmiştir) hükmüne göre, değeri kırk milyon Türk Lirasını aşan sözleşmeler ancak yazılı bir belgeyle (senet ile) ispat edilebilir.

CMR KONVANSİYONU

İçindekiler → 1.1. AMAÇLARI1.2. COĞRAFİ KAPSAMI1.3. TÜRKİYE’NİN KONVANSİYONA KATILIMI1.4. YAPISI CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu...
Read More

NAVLUN SÖZLEŞMELERİ

Navlun sözleşmeleri “carter” ve “kırkambar” sözleşmeleri olmak üzere ikiye ayrılır. Carter sözleşmeleri bir tür yer tahsis sözleşmesi olup deniz ticaretinin güçlü sermayeye sahip birkaç firma tarafından yapıldığı ve gemi hacimlerinin...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR

İçindekiler → Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı’nın Temelini Oluşturan Uluslararası Anlaşmalar Nelerdir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu...
Read More

AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK)

İçindekiler → Uluslararası Ulaşım Anlaşmaları-Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Nedir?KomitelerBM/AEK Kara Ulaştırma KomitesiBM/AEK Kara Ulaştırma Komisyonu’nun Amaç ve Görevleri1.Karayolu Ulaştırma Altyapısı2. Karayolu Trafik Güvenliği3. Karayolu Taşıtları4. Sınır Geçişlerinin Kolaylaştırılması5. Tehlikeli...
Read More

ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ

İçindekiler → Uluslararası Tır Sözleşmesi Nedir?1. Araç ve Konteynerların Güvenliği:2. Uluslararası Garanti Zinciri:3. TIR Karnesi:4. Gümrük Kontrollerinin Karşılıklı Olarak Tanınması:5. Kontrollü Giriş: Tır Mevzuatı Garanti Sistemi Tır Sisteminin Temel Özellikleri Tır Sistemine Kontrollü Giriş Tır...
Read More

Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) Nedir?

İçindekiler → ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIK BİRLİĞİ INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION (IRU)IRU’nun Yapısı ve Organizasyonu ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIK BİRLİĞİ INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION (IRU) IRU, 23 Mart 1948 tarihinde Cenevre’de kurulmuştur....
Read More

ULUSLARARASI ATA SÖZLEŞMESİ

İçindekiler → Uluslararası Ata Sözleşmesi Nedir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) Nedir?...
Read More

UBAK/CEMT/ECMT ANLAŞMASI

İçindekiler → Ubak Cemt Ecmt Anlaşması Nedir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU)...
Read More

ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATI

İçindekiler → Uluslararası Ulaştırma Mevzuatı Konuları Nelerdir? CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU (BM/AEK) ULUSLARARASI TIR SÖZLEŞMESİ Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU)...
Read More

Fiata Nedir?

İçindekiler → FIATA TAŞIMA İŞLERİ KOMİSYONCULARI DERNEKLERİ ULUSLARARASI FEDERASYONUFlATA’nın temel amaçlan aşağıdaki gibidirOrganizasyonBölgesel ToplantılarBelgelerFIATA Mesleki Eğitim VakfıTürkiye’nin FIATA’da Temsili CMR KONVANSİYONU NAVLUN SÖZLEŞMELERİ ULUSLARARASI ULAŞTIRMA MEVZUATININ TEMELİNİ OLUŞTURAN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR...
Read More

Ody ve Üdy Eğitim Takvimi

Yazı hakkında yorum yazabilirsiniz